مقدمه
Introduction
جراحی شکستگیهای فک و صورت یکی از تخصصیترین حوزههای جراحی فک و صورت است که هدف آن ترمیم دقیق استخوانهای آسیبدیده چهره و بازگرداندن عملکرد طبیعی فکها، ساختار صورت و زیبایی آن میباشد. این نوع شکستگیها معمولاً در اثر تصادفات رانندگی، سقوط از ارتفاع، آسیبهای ورزشی یا ضربات مستقیم به صورت رخ میدهند. تیم متخصص گروه دکتر بهاری با استفاده از پیشرفتهترین روشهای تشخیصی و درمانی، اقدام به ترمیم این آسیبها در سریعترین زمان ممکن مینماید.
ویژگی های خدمت
Service Property
تشخیص دقیق
استفاده از سیتی اسکن سهبعدی و برنامهریزی جراحی کامپیوتری
جراحی کمتهاجمی
برشهای داخل دهانی برای کمترین اثر ظاهری
تجهیزات پیشرفته
استفاده از مینیپلیتها و پیچهای تیتانیومی با کیفیت بالا
پیگیری کامل
ویزیتهای منظم تا بهبودی کامل
انواع شکستگیهای فک و صورت
Types of jaw and facial fractures
شکستگیهای فک پایین (مندیبل)
شکستگی فک پایین شایعترین نوع شکستگی استخوانهای صورت است که میتواند در نواحی مختلف از جمله چانه، بدنه فک، زاویه فک یا کندیل رخ دهد. درمان این شکستگیها بسته به محل و شدت آسیب، میتواند شامل جااندازی بسته با سیمکشی فکها یا جراحی باز با استفاده از مینیپلیتها و پیچهای تیتانیوم باشد.
شکستگیهای فک بالا (ماگزیلا)
این شکستگیها بر اساس طبقهبندی Le Fort به سه دسته تقسیم میشوند: Le Fort I (شکستگی خط بالای دندانها)، Le Fort II (شکستگی هرمی شکل) و Le Fort III (جدایی کامل فک بالا از جمجمه). درمان این شکستگیها معمولاً نیازمند جراحی با فیکساسیون داخلی با پیچ و پلیت است و در موارد شدید ممکن است همکاری جراح مغز و اعصاب نیز ضروری باشد.
شکستگیهای استخوان گونه و حدقه چشم (زایگوما-ارببیت)
شکستگی استخوان گونه و کف چشم میتواند منجر به فرورفتگی گونه، محدودیت حرکت چشم، دوبینی و گودی زیر چشم شود. درمان این شکستگیها شامل جااندازی استخوان گونه و بازسازی کف حدقه چشم با استفاده از مشهای تیتانیوم یا مواد بازسازی میباشد.
شکستگی بینی
شکستگی استخوانهای بینی یکی از شایعترین شکستگیهای صورت است که معمولاً با تورم، کبودی و انحراف بینی همراه است. درمان این شکستگی در اتاق عمل تحت بیهوشی انجام میشود و معمولاً نیازی به برش جراحی ندارد، بلکه فقط جااندازی قطعات انجام میگیرد و سپس با تامپون و آتل خارجی تثبیت میشود.
روشهای درمان
جااندازی بسته (Closed Reduction)
در این روش غیرجراحی، استخوانهای شکسته به صورت دستی به جای خود بازگردانده میشوند و سپس با استفاده از سیمکشی فکین (IMF – Intermaxillary Fixation) یا آرچبار به مدت ۴ تا ۸ هفته ثابت نگه داشته میشوند. این روش برای شکستگیهای ساده بدون جابجایی قابل توجه مناسب است.
جااندازی باز و فیکساسیون داخلی (ORIF)
این روش استاندارد طلایی درمان شکستگیهای فک و صورت است که در آن جراح با ایجاد برشهای دقیق (معمولاً از داخل دهان) به استخوان شکسته دسترسی یافته و آن را به موقعیت آناتومیک صحیح بازمیگرداند. سپس استخوانها با استفاده از مینیپلیتها و پیچهای تیتانیوم تثبیت میشوند تا امکان بهبودی مناسب فراهم شود. این روش مزیتهایی نظیر بازگشت سریعتر به تغذیه عادی، عدم نیاز به سیمکشی طولانیمدت و نتایج عملکردی و زیبایی بهتر را دارد.
جراحی بازسازی پیشرفته
در موارد شکستگیهای پیچیده با از دست رفتن بخشی از استخوان، ممکن است نیاز به پیوند استخوان (bone graft) یا استفاده از تکنیکهای میکروواسکولار برای انتقال بافت از نواحی دیگر بدن باشد. تیم دکتر بهاری از تکنولوژی برنامهریزی جراحی کامپیوتری و مدلسازی سهبعدی برای دستیابی به دقیقترین نتایج استفاده میکند.
روند درمان
1
مرحله دوم: برنامهریزی جراحی
بسته به نوع و شدت شکستگی، جراحی ممکن است در روز آسیب یا چند روز بعد (پس از کاهش تورم) برنامهریزی شود. در مواردی که تورم شدید وجود دارد، معمولاً ۳ تا ۷ روز صبر میشود تا شرایط برای جراحی بهینه شود.
3
مرحله چهارم: بستری و مراقبتهای پس از عمل
بسته به پیچیدگی جراحی، بیمار ممکن است همان روز یا حداکثر ۲-۳ روز در بیمارستان بستری باشد. مراقبتهای پس از عمل شامل کنترل درد، تجویز آنتیبیوتیک، ضدالتهاب و دهانشویه ضدعفونیکننده است.
5
مرحله اول: ارزیابی و تشخیص اولیه
در اورژانس، پس از بررسی علائم حیاتی و اطمینان از عدم آسیبهای تهدیدکننده حیات، جراح فک و صورت اقدام به معاینه دقیق صورت، فک و دندانها میکند. تصویربرداریهای رادیولوژیک شامل رادیوگرافی پانورامیک، سیتی اسکن سهبعدی برای تشخیص دقیق محل و نوع شکستگی انجام میشود.
2
مرحله سوم: انجام جراحی
عمل جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و معمولاً ۲ تا ۴ ساعت طول میکشد. برشهای جراحی به گونهای طراحی میشوند که کمترین اثر ظاهری را داشته باشند، معمولاً از داخل دهان یا در چینهای طبیعی پوست. پس از جااندازی دقیق، استخوانها با پلیتها و پیچهای تیتانیوم فیکس میشوند و رابطه دندانی (اکلوژن) به دقت بررسی میگردد.
4
مرحله پنجم: دوران نقاهت و بهبودی
بهبودی اولیه معمولاً ۲ تا ۴ هفته طول میکشد، اما بهبودی کامل استخوان ممکن است ۶ تا ۱۲ هفته زمان ببرد. در این مدت، بیمار باید از خوردن غذاهای نرم و مایع استفاده کند و از وارد کردن فشار به ناحیه جراحی شده خودداری نماید. فیزیوتراپی فک برای بازگرداندن دامنه حرکتی طبیعی دهان در برخی موارد توصیه میشود. پلیتها و پیچهای تیتانیوم معمولاً برای همیشه در بدن باقی میمانند، اما در صورت نیاز یا ایجاد مشکل میتوان آنها را ۳ تا ۱۲ ماه بعد از جراحی خارج کرد.
سوالات متداول
چه زمانی باید برای شکستگی فک به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت بروز هرگونه ضربه شدید به صورت که با علائمی نظیر درد شدید، تورم، ناتوانی در بستن دهان، خونریزی، بیحسی صورت یا تغییر در رابطه دندانی همراه باشد، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
آیا جراحی شکستگی فک دردناک است؟
جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و بیمار در حین عمل هیچ دردی احساس نمیکند. پس از جراحی نیز با تجویز مسکنهای مناسب، درد به خوبی کنترل میشود.
چه مدت باید رژیم غذایی نرم داشته باشم؟
معمولاً برای ۴ تا ۶ هفته اول، رژیم غذایی نرم و مایع توصیه میشود و سپس به تدریج میتوان به غذاهای نرمتر و در نهایت غذاهای عادی بازگشت.
آیا پلیتها و پیچها باید برداشته شوند؟
در اکثر موارد، پلیتها و پیچهای تیتانیوم برای همیشه در بدن باقی میمانند و مشکلی ایجاد نمیکنند. تنها در مواردی که عفونت، عدم تحمل یا مشکلات خاص پیش بیاید، نیاز به برداشتن آنها وجود دارد.
آیا اثر جراحی روی صورت باقی میماند؟
با استفاده از تکنیکهای جراحی پیشرفته و برشهای داخل دهانی یا در چینهای طبیعی پوست، کمترین اثر ظاهری باقی میماند. هدف جراحی نه تنها ترمیم عملکرد، بلکه حفظ یا بهبود زیبایی صورت نیز میباشد.
