مقدمه
Introduction
همه ما تجربه دندان درد را در طول زندگی خود داشته ایم. این درد دندانی اغلب به صورت درد تیر کشنده یا ضرباندار احساس شده میتواند به دنبال تحریک گرمایی و سرمایی مانند نوشیدن چای یا آب سرد و یا حین جویدن ایجاد شود یا حتی خود به خود شروع شود. شناخته شده ترین و معمول ترین علت درد در دندانها پوسیدگی های دندانی، التهاب و عفونت عصب دندان (پالپ) و یا بافت اطراف دندان شامل لثه و استخوان دربرگیرنده دندان است. اما در بسیاری از اوقات به دلایل دیگری که میتوانند باعث احساس درد در دندانها بشوند توجه نمی شود. ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد که با درد فک و دندانها به دندانپزشک مراجعه کرده و بعد از درمان همچنان درد باقی مانده باشد و حتی در برخی مواقع تشدید شده باشد، در صورت عدم تشخیص صحیح منشأ درد، ممکن است مجموعهای از درمانهای غیر ضروری مانند تعویض ترمیم، درمان ریشه و حتی کشیدن دندان انجام شود که منتهی به تحمیل هزینههای سنگین و صرف زمان و انرژی بسیار به بیمار میشود. دردهای فک و صورت که به صورت تخصصی Orofacial Pain نامیده میشوند، یکی از چالشهای تشخیصی و درمانی رایج و پیچیده در حوزه سلامت دهان، فک و صورت به شمار میروند. این دردها میتوانند در نواحی مختلف صورت، فک، دهان و ساختارهای اطراف آن حس شوند و گاهی به صورت ناگهانی و شدید یا به شکل مزمن و پیوسته بروز پیدا کنند. شناخت دقیق علل ایجاد این دردها برای ارائه درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
از جمله عوامل متعددی که میتوانند موجب درد فک و صورت شوند، اختلالات مفصل گیجگاهی-فکی است که وظیفه باز و بسته کردن و حرکات طرفی دهان را بر عهده دارد. این مفصل ممکن است دچار التهاب، جابهجایی دیسک یا سایش شود که باعث بروز درد در اطراف گوش، درد فک و دندانها، محدودیت حرکتی و گاهی صداهای غیرطبیعی در هنگام باز و بسته کردن دهان میشود. علاوه بر این، دردهای عضلانی ناشی از اسپاسم یا گرفتگی عضلات فک که ممکن است به دلایلی مانند استرس، ساییدن یا فشردن دندانها در خواب یا روز، تماسهای نامناسب دندانی ایجاد شوند، نیز میتوانند به صورت دندان درد بروز کنند. از آنجا که منشأ ایجاد درد با محل احساس درد متفاوت است به این نوع درد، درد ارجاعی گفته میشود.دردهای ناشی از مشکلات اعصاب ناحیه فک و صورت نیز بخش مهمی از دردهای ارجاعی به دندانها را شامل میشوند؛ به عنوان مثال نورآلژی عصب سهقلو که درد ناگهانی و شدید در یک سمت صورت ایجاد میکند و معمولاً با تحریکات ساده مانند لمس یا صحبت کردن تشدید میشود میتواند با درد دندانی اشتباه شود. از سایر عللی که میتوانند با درد دندانی اشتباه گرفته شوند میتوان به سینوزیت، میگرن و سردرد تنشی، سردرد خوشهای، عفونت گوش، مشکلات غدد بزاقی، آنژین قلبی و سرطانهای دهان و حلق اشاره کرد.
ویژگی های خدمت
Service Property
معاینه تخصصی
ارزیابی و معاینه تخصصی عضلات، مفصل و اعصاب مرتبط
درمانهای غیرتهاجمی
استفاده از لیزر کمتوان، بوتاکس، انواع نایت گارد و فیزیوتراپی
رویکرد همهجانبه
همکاری بین رشتهای
درمانهای جراحی
آرتوسنتز، تزریق مفصلی، جراحی های اصلاحی
نحوه و فرآیند درمان
The process and method
تشخیص دقیق این دردها نیازمند معاینه دقیق بالینی شامل معاینه دندانها، عضلات، مفصل گیجگاهی فکی و اعصاب صورتی و دریافت اطلاعات کامل درباره تاریخچه درد، نحوه و زمان شروع آن و عوامل مرتبط است.تصویربرداریهای تخصصی مانند رادیوگرافی پانورامیک، سیتی اسکن و MRI معمولاً برای ارزیابی دقیق دندانها، ساختارهای استخوانی، مفصل گیجگاهی فکی و بافت نرم استفاده میشوند و در برخی موارد نیز آزمایشات خاصی برای بررسی عملکرد عصبی و عضلانی لازم است. همکاری میان متخصص بیماریهای دهان، متخصص پروتز، ارتودنسی و جراح فک و صورت و گاه متخصص مغز و اعصاب، روان پزشک و فیزیوتراپیست در تشخیص و درمان اهمیت زیادی دارد. در مرکز ما، با بهرهگیری از دانش متخصصین بیماریهای دهان، جراح فک و صورت و سایر متخصصین، دردهای فک و صورت با رویکردی همهجانبه، ارزیابی و درمان میشوند. درمان دردهای فک و صورت معمولاً ترکیبی از روشهای مختلف است که بسته به علت زمینهای درد انتخاب میشود. مصرف داروهای ضد التهاب و مسکن، شلکنندههای عضلانی و داروهای مخصوص دردهای عصبی از روشهای اولیه درمانی محسوب میشوند. فیزیوتراپی، شامل تمرینات مخصوص عضلات فک و صورت، ماساژ و اصلاح وضعیت قرارگیری فک و سر نیز میتواند در کاهش درد بسیار مؤثر باشد. استفاده از پلاکهای دندانی (نایت گارد) که مانع از ساییدن دندانها و فشار بیش از حد روی مفصل میشوند، یکی از درمانهای معمول است. در نهایت، برای برخی بیماران که به درمانهای غیرجراحی پاسخ نمیدهند، مداخلات جراحی تخصصی روی مفصل یا سایر ساختارهای فک ممکن است ضروری باشد. همچنین تکنولوژیهای نوین مانند تزریق بوتاکس برای کاهش اسپاسم عضلانی، لیزر کم توان، TENS و روشهای کم تهاجمی دیگر در درمان این مشکلات استفاده میشوند.
نایت گارد
نایت گارد یا اسپلینت ابزارهای کمک درمانی بسیار مهمی در درمان مشکلات مفصل گیجگاهی فکی هستند. انواع مختلفی از نایت گارد ( مانند انواع نرم، سخت، dual،…) وجود داشته که هر کدام کاربرد، مزایا و محدودیتهای خود را دارند. با توجه به نوع مشکل، پزشک بهترین گزینه درمانی را به بیمار پیشنهاد میکند. سپس قالبی از دندانهای بیمار گرفته شده و نایت گارد به صورت اختصاصی برای بیمار ساخته میشود. این نوع از نایتگاردها با انواع تجاری و فوری تفاوت داشته و ساخت آنها نیازمند وقت بیشتری است. هدف از این ابزار تنها جلوگیری از سایش دندانی نیست و با طراحی منحصربفرد خود بر روی نحوه قرارگیری مفصل فکی و فشار روی عضلات جونده اثر میگذارند.
